حسين قلى خان نظام السلطنه مافى

633

خاطرات و اسناد حسين قلى خان نظام السلطنه مافي ( فارسى )

ديگران بودند ، ولى خود وزير براى ملاقات من آمد و باز خيلى صحبت داشتيم . گفت كه جواب رمز استعفاى كارگزار را اين‌طور داديم كه ، اگر براى مسأله زائر خضر خان « 92 » است ، او را شاه خواسته است و حكما بايد به تهران بيايد و هرگاه كار ديگرى اتفاق افتاده است ، به حكومت نوشتم كه از شما دلجوئى كند ؛ ولى شما هم به كار داخله و اختصاصى حاكم مراجعه نكنيد و بايد با او كمال موافقت و اتحاد را داشته باشيد . از من تصديق خواست كه آيا در انظار خارجه مىتوان بعد از شش ماه ، باز اين كارگزار را احضار كرد و تغيير داد . گفتم ، خير ! صلاح نيست ؛ ولى كارى نكنيد كه مأمورين شما ، كليهء تكليف خود را ندانند و از حدود خود تجاوز بكنند . و الا هركس كه برود و بداند كه پيشرفت ، به تحريك چهار نفر مفسد ايمانش را به شاخ حاكم مىبندد . بنادر كليتا هرچه مىكنند ، وارد يا متعلق به ادارهء گمرك است يا خارجه . در خود نقش بنادر احدى نيست كه در ادارهء مخصوصى حاكم باشد . امسال اين زائر خضر خان و شيخ چاه كوتاهى « 93 » خيلى شريراند . وقتى كه بنا باشد در كار خارج از شهر هم جدا كارگزار دخالت داشته باشد ، خصوصا در تقويت اشرار ، ديگر چگونه حاكم از عهدهء نظم و وصول ماليات برمىآيد . چنان كه در همين مسئلهء زائر خضر ، مثل جهان خان مباشر معتبرى مأيوس شد و رفت و ظن غالب اين است كه توليد زحمتى هم بكند . قوام السلطنه را وزير صنايع كردند ؛ هر وقت بيايد ، عذر سردار اكرم از عمل قورخانه طبعا خواسته است ، قدرى از اين باد بروت بيفتد بد نيست . فوج فدوى را هم احضار تهران كرده‌اند ، آن هم خالى از ضرر نيست . مأموريت نصرت السلطنه هم چون فتنهء ايلات آرام گرفت ، به واسطهء بىپولى ، صورت نمىگيرد و عوض اين مخارج لازمه ، در دوشان‌تپه ، باغ و عمارت جديد مىسازند ، كه اقلا پنجاه هزار تومان خرج دارد و سيصد هزار تومان هم خرج سفر بيست روز اوشان و گرمابدر و فشم است كه پنجم مىروند .

--> ( 92 ) - زائر خضر خان تنگستانى امير اسلام از متحدين شيخ حسين خان چاه كوتاهى . او نيز مانند وى مردى دلاور ، وطن‌خواه و فداكار بوده است و در سال 1301 خورشيدى در سن 62 سالگى بدست معاندين تنگستانى خود كشته شد . ( 93 ) - شيخ حسين خان چاه كوتاهى سالار اسلام و پسرش عبد الحسين خان از افراد وطن‌خواه و فداكار فارس بودند كه مدت شش سال با انگليس‌ها جنگ كردند . شيخ عبد الحسين خان در سال 1293 خورشيدى در جنگ كوه كزى در سن 25 سالگى شهيد شد و خود سالار اسلام هم در سال 1299 خورشيدى بوسيلهء پليس جنوب كه انگليس‌ها آن را در سال 1295 خورشيدى در فارس تأسيس كرده بودند در سن 65 سالگى شهيد گرديد . از ديگر ياران اين دو ، رئيس على دلبارى بود كه هنگام حمله به سنگرهاى انگليس‌ها و گرفتن چند سنگر از آنان بواسطهء يك تير خطا از طرف اتباع خودش در شوال 1333 قمرى در حدود سن 42 سالگى كشته شد .